Monday, October 12, 2015

Mạn đàm về chụp ảnh Chim và Động vật hoang dã

Những năm 2005 trở về trước, để chụp được 1 tấm hình chim hoang dã là điều hết sức khó khăn. Với máy phim, anh em chúng tôi hay đùa rằng một click là đập bể một quả trứng gà mà với những tay máy thiếu kinh nghiệm thì đập bể 1000 quả có khi không được tấm nào. Chim sống ở trong rừng, ánh sáng yếu,  bay nhảy thất thường nên khi đưa máy lên vừa lấy nét xong và bấm thì nó bay mất không biết có “bắt” được không, rồi ánh sáng  dư hay thiếu, có out nét hay không thì phải hồi hộp chờ đợi … cho đến khi film được rửa và scan. Đối với cá nhân tôi có lẽ cũng đã sử dụng hơn 1000 cuốn film Conica, Kodak và Fujifilm loại ISO 400-800 từ năm 2001 đến 2005 nhưng chỉ duy nhất 1 tấm hình tôi còn sử dụng cho đến bây giờ với mục đích bằng chứng khoa học.
Gà so cổ hung - ảnh chụp bằng máy film 2004 tại LT Tân Phú
Với công nghệ máy ảnh kỹ thuật số phát triển như vũ bão thì trào lưu chụp ảnh hoang dã (Wildlife Photography) phát triển là điều chắc chắn. Mọi thứ  càng ngày càng trở nên dễ dàng hơn với KTS, chụp xong là biết kết quả liền, chưa đạt thì cố gắng chụp lại. Tuy vậy sự đòi hỏi chất lượng ngày càng tăng nên càng bị kích thích cho những ai đã lỡ dấn thân vào nghiệp chơi chim hoang dã nói riêng và động vật hoang dã nói chung.

Có nhiều trường phái chụp hình chim nhưng cơ bản được chia thành 3 nhóm như sau:
  1. Chụp ảnh nghệ thuật hay còn gọi là ảnh hành động. Trường hợp này các tay máy không quan tâm đến đối tượng chụp là loài gì mà chỉ quan tâm đến các hành động của động vật như đấu nhau, bắt mồi, mớm mồi nuôi con, v.v
  2.  Chụp sắc nét và sạch background. Người chụp sẽ không chú trọng nhiều đến hành động của loài nhưng quan tâm đến chất lượng độ nét, rõ chi tiết và nếu sạch background thì càng tốt và cố gắng chụp được càng nhiều loài càng tốt.
  3. Chụp ảnh tư liệu. Trường hợp này thường dành cho những người trước đây thích quan sát (birdwatching) nhưng sau này nhờ có KTS nên họ chụp ảnh khi điều kiện cho phép để lưu dữ làm kỹ niệm hoặc dành cho những nhà nghiên cứu họ cần có ảnh tư liệu để viết báo cáo, viết sách v.v. Những người này thông thường chỉ cố gắng chụp được những bức hình đủ để định danh loài.
Việc càng ngày càng nhiều người chơi môn này là điều rất đáng mừng, nó kích thích kinh tế phát triển, các nhà sản xuất máy ảnh và phụ kiện bán được sản phẩm, tạo công ăn việc làm. Người dân quan tâm đến động vật hoang dã và môi trường của chúng hơn, các khu bảo tồn và người dân địa phương có thêm thu nhập nhờ phát triển du lịch sinh thái.

Tuy nhiên, cái gì cũng có mặt trái và mặt phải. Mặt phải như đã nói ở trên nhưng mặt trái thì nhiều vô kể, lấy vài ví dụ như:
  • Để có được những tấm hình đẹp, nhiều tay máy không ngần ngại xâm phạm đến sự sinh tồn của chim như phá tổ, bắt chim non làm mồi nhử để có được những bức ảnh “tình mẫu tử”.
  • Sử dụng tiếng kêu giả để dụ chim ra ngoài mà chụp, điều này làm quấy nhiễu đến hoạt động của nhiều loài chim.
  • Ngay cả khi không sử dụng các biện pháp dẫn dụ thì việc đi lại trong rừng, trong môi trường sống của động vật hoang dã cũng đã tác động tiêu cực và quấy nhiễu các hoạt động của chúng. Chưa kể đến việc xả rác vô ý thức sẽ làm tổn hại đến môi trường sinh thái.
Vậy thì nên chăng đừng khuyến khích môn chơi này?  Không phải vậy, chúng ta cần phát huy những mặt tích cực và hạn chế những tiêu cực và như vậy theo quy luật bù trừ, hãy đóng góp về mặt tích cực nhiều nhất có thể và hạn chế những tác động tiêu cực của bạn.

Increase your positive contributions and reduce your negative impacts

Bằng cách nào? Thật đơn giản:
  1. Khi đến một khu rừng, một VQG hay Khu bảo tồn, hãy tiêu xài ở mức có thể để đóng góp vào thu nhập cho người dân địa phương. Ở đây bạn không phải đem tiền cho họ nhưng bạn có thể thuê phòng nghỉ, ăn uống và thuê sự hướng dẫn của họ
  2. Tuyệt đối không xả rác. Việc mang một chai nước trống ra ngoài chắc chắn dễ hơn mang chai nước đầy vào rừng!
  3. Không tiếp cận quá gần tổ chim nếu phát hiện chúng, tuyệt đối không được bắt chim non hay di dời tổ chim
  4. Hạn chế việc sử dụng các âm thanh dụ dỗ đối với những loài hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng
  5. Nếu muốn tiếp cận gần hơn đối với một loài chim nào đó thì hãy cẩn thận nguỵ trang (sử dụng blind/hide) để ít gây tổn hại nhất đến chúng
  6. Hạn chế nói chuyện, gây tiếng ồn khi đi bộ trong rừng
  7. Không khuyến khích, cổ vũ cho những hành động làm tổn hại đến sự sinh tồn của các loài chim và động vật hoang dã 

Và hãy theo các nguyên tắc của Hội Xem Chim Mỹ (American Birding Association – ABA)

Enjoy your pictures 

Post a Comment